ΕΙΔΗΣΕΙΣ

«Έφυγε» από τη ζωή ο ποιητής Γεβγκένι Γεφτουσένκο

yevtushenko1-master768

Στις ΗΠΑ όπου διέμενε από το 1991 έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 84 ετών ο Ρώσος ποιητής και συγγραφέας Γεβγκένι Γεφτουσένκο.

Ο τελευταίος εν ζωή της μεγάλης γενιάς Σοβιετικών ποιητών, ο Γεβγκένι Γεφτουσένκο, πέθανε το πρωί του Σαββάτου από καρδιακή ανεπάρκεια, σε ηλικία 85 ετών. Βρισκόταν στην οικία του, στην Οκλαχόμα των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου μετανάστευσε τη δεκαετία του ’90, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, στην οποία υπήρξε πιστός έως την τελευταία της στιγμή. Από το 1992, δίδασκε ποίηση στο Πανεπιστήμιο της Τούλσα.
Γνωστός παγκοσμίως για το έργο του «Μπάμπι Γιαρ» (που κυριολεκτικά σημαίνει «φαράγγι της γιαγιάς»), ο Γεφτουσένκο, σε αυτό το επικό κείμενο, ανακαλεί μία από τις αγριότερες θηριωδίες των Ναζί, κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, η οποία έλαβε χώρα στο Κίεβο, με αποτέλεσμα χιλιάδες Εβραίοι κάτοικοι της πόλης να χάσουν τη ζωή τους. Είναι το ίδιο έργο που, αργότερα, έχοντας πρώτα διαρρήξει το αντισημιτικό ταμπού της Σοβιετικής Ενωσης, μελοποιήθηκε από τον Ντμίτρι Σοστακόβιτς στη Συμφωνία αρ. 13. (Στα ελληνικά, απόσπασμα του ποιήματος μπορείτε να διαβάσετε εδώ, σε μετάφραση του Δημήτρη Β. Τριανταφυλλίδη).
Ο Γεβγκένι Γεφτουσένκο δημοσίευσε περισσότερες από 150 ποιητικές συλλογές, ενώ το όνομά του είχε ακουστεί για το Νομπέλ Λογοτεχνίας το 1963. Το πρώτο του βιβλίο, με τον τίτλο «Οι προοπτικές του μέλλοντος», τον κατέστησε το νεότερο μέλος της Ενωσης Σοβιετικών Συγγραφέων, το έτος 1952. Ηδη, όμως, τα είχε βάλει με τον Ιωσήφ Στάλιν και το καθεστώς του, κοστίζοντάς του προφανώς σε φήμη. Η διεθνής αναγνώριση ήρθε το 1961, οπότε και δημοσίευσε το «Μπάμπι Γιαρ».

quote-when-truth-is-replaced-by-silence-the-silence-is-a-lie-yevgeny-yevtushenko-36-91-84
Σε συνέντευξή του στο Associated Press, το 2007, ο ίδιος είχε δηλώσει ότι δεν θα αποκαλούσε πολιτική την ποίησή του. «Την αποκαλώ ποίηση των δικαιωμάτων του ανθρώπου· ποίηση που υπερασπίζεται την ανθρώπινη συνείδηση ως τη μεγαλύτερη πνευματική αξία».
Ο Γεγβκένι Γεφτουσένκο γεννήθηκε στα βάθη της Σιβηρίας, στην πόλη Ζίμα, όνομα που μεταφράζεται σε χειμώνα, τον Ιούλιο του 1932. Ο ίδιος ήρθε στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια του καθεστώτος Χρουστσόφ, την περίοδο της λεγόμενης «αποσταλινοποίησης» της Σοβιετικής Ενωσης, τη δεκαετία του ’60.
Η ποίησή του ήταν χωρίς περιστροφές. Κάποιοι τον θεωρούσαν επικίνδυνο, την ίδια στιγμή που οι «κακές γλώσσες» έλεγαν ότι ήταν απλώς ένας αντιφρονών που δεν έλεγε δημοσίως περισσότερα απ’ όσα οι αξιωματούχοι του Κόμματος μπορούσαν να αντέξουν. Στο ίδιο πνεύμα, ο εξόριστος Ρώσος ποιητής Ιωσήφ Μπρόντσκι είχε δηλώσει για τον Γεφτουσένκο: «Ρίχνει πέτρες μόνον προς τα ’κεί που έχει πάρει έγκριση». Ο Μπρόντσκι, μάλιστα, ήταν εκείνος που παραιτήθηκε από την Αμερικανική Ακαδημία Τεχνών και Γραμμάτων, όταν ο Γεφτουσένκο κατέστη επίτιμο μέλος της.
Ο Ρότζερ Μπλέις, κοσμήτωρ του Πανεπιστημίου της Τούλσα, δήλωσε ότι ο Γεφτουσένκο παρέμεινε ενεργός δάσκαλος μέχρι και την τελευταία του στιγμή, καθώς οι παραδόσεις του περί την ποίηση ήταν διαχρονικά δημοφιλείς. «Του ήταν δύσκολο να βάλει κακούς βαθμούς στους φοιτητές, επειδή του άρεσε τόσο πολύ που τους είχε», συμπλήρωσε ο Ρότζερ Μπλέις.
Η Ναταλία Σολζενίτσινα, χήρα του συγγραφέα Αλεξάντρ Σολζενίτσιν, δήλωσε στη ρωσική κρατική τηλεόραση ότι ο Γεφτουσένκο «είχε ζήσει με τον δικό του τρόπο. Ενας ποιητής στη Ρωσία είναι κάτι παραπάνω από ένας ποιητής. Και στ’ αλήθεια ήταν κάτι περισσότερο από ένας ποιητής – ήταν ένας πολίτης με έντονη δημόσια παρουσία».

πηγή: kathimerini.gr

Μπάμπι Γιαρ
(Μετάφραση Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης)

Στο Μπάμπι Γιαρ μνημεία δεν υπάρχουν.
Απότομη πλαγιά, σαν μια ταφόπλακα χοντροκομμένη.
Φοβάμαι.
Είμαι τόσων ετών,
όσο και ο εβραϊκός λαός.
Τώρα νομίζω πως –
Ιουδαίος είμαι.
Να, περιφέρομαι στην αρχαία Αίγυπτο.
Να, σταυρωμένος στο σταυρό, αργοπεθαίν ω,
και μέχρι σήμερα έχω τα σημάδια των καρφιών.
Τώρα νομίζω πως –
Ο Ντρέιφους είμαι.
Ο μικροαστισμός είναι για ’με
ο καταδότης και ο δικαστής μου.
Βρίσκομαι πίσω από τα κάγκελα.
Έπεσα στην παγίδα.
Κυνηγημένος,
χλευασμένος
συκοφαντημένος.
Και κυριούλες με φραμπαλάδες Βρυξελλών,
τσιρίζοντας, με χτυπούν με τα ομπρελίνα τους στο πρόσωπο.
Τώρα νομίζω πως –
ένα αγοράκι στο Μπελοστόκ είμαι.
Το αίμα χύνεται, απλώνεται στο χώμα.
Φωνάζουν οι ταγοί του πιώματος του καπηλειού
βρωμοκοπούν βότκα και κρεμμύδι κομμένο στα δυο.
Είμαι αδύναμος, μ’ έχουν κλωτσήσει με την μπότα.
Άδικα τους φονιάδες παρακαλώ.
Λένε γελώντας δυνατά:
“Βάρα τους οβριούς, σώσε τη Ρωσία!” –
[…]
Τώρα νομίζω πως –
η Άννα Φρανκ είμαι,
διάφανη,
σαν του Απρίλη το κλαράκι.
Αγαπώ.
Τις φράσεις δεν χρειάζομαι.
Εκείνο που θέλω
είναι να κοιτάζουμε ο ένας τον άλλον.
Πόσα λίγα μπορεί να δει κανείς,
μυρίζοντας!
Μας απαγορεύουν τα φύλλα,
μας απαγορεύουν τον ουρανό.
Μπορείς όμως πάρα πολλά να κάνεις –
είναι τόσο τρυφερό
να αγκαλιάζεις τον άλλον σε ένα σκοτεινό δωμάτιο.
Έρχονται ’δώ;
Μη φοβάσαι – είν’ η βοή
της άνοιξης –
αυτή μας πλησιάζει.
Έλα κοντά μου.
Τα χείλη δώσ’ μου γρήγορα.
Σπάνουν την πόρτα;
Όχι – είναι το λιώσιμο των πάγων …
το θρόισμα των αγριόχορτων πάνω στο Μπάμπι Γιαρ.
Τα δέντρα κοιτάζουν σκυθρωπά,
σαν δικαστές.
Όλα σιωπηλά εδώ κραυγάζουν,
και, βγάζοντας το γούνινο καπέλο,
νιώθω
πως αργά γκριζάρουν τα μαλλιά μου.
Και είμαι εγώ,
σαν πνιχτή, δίχως ήχο, κραυγή,
πάνω από τους χιλιάδες θαμμένους.
Εγώ είμαι –
καθένας από τους εκτελεσμένους γέροντες.
Εγώ είμαι –
καθένα από τα εκτελεσμένα παιδιά.
Τίποτα μέσα μου
δεν πρόκειται να το ξεχάσει αυτό!
Και ας ηχεί η “Διεθνής”,
όταν για πάντα θα θαφτεί
ο τελευταίος πάνω στη γη αντισημίτης.
Στο αίμα μου δεν υπάρχει ούτε μια στάλα αίμα εβραϊκό.
Με μίσος άγριο εμένα με μισούν
οι αντισημίτες όλοι,
αφού εβραίο με θεωρούν,
γι’ αυτό και είμαι
Ρώσος αληθινός

Yevgeny Yevtushenko ( )

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top