ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Οι σχέσεις Κράτους – Εκκλησίας σε εκδήλωση που οργάνωσε το Ποτάμι

Potami -kratos-ekklisia

Με πλούσιο προβληματισμό διεξήχθη η συζήτηση που διοργάνωσε η Επιτροπή Διαλόγου του Ποταμιού με θέμα την αμοιβαία χειραφέτηση του Κράτους και της Εκκλησίας. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης συζητήθηκαν διεξοδικά οι αναγκαίες αλλαγές στο Σύνταγμα, όπως επίσης οι διοικητικές και οικονομικές σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτείας.

Ο καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου κ. Νίκος Αλιβιζάτος τόνισε ότι θα πρέπει να ξεχάσουμε το δίλημμα για «διαχωρισμό» εκκλησίας – κράτους και να μιλήσουμε για την ανάγκη «μεταρρυθμίσεων». Το ερώτημα: «θέλουμε ή όχι χωρισμό εκκλησίας και κράτους» -σας μιλώ μέσα από την πείρα πλέον 20-30 ετών συζήτησης- φορτίζει τη συζήτηση. Έχει πολύ έντονο ιδεολογικό χαρακτήρα. Κατά τη γνώμη μου πρέπει να ξεχάσουμε αυτή τη λέξη και να μιλάμε για συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις, οι οποίες από ένα σημείο και πέρα σημαίνουν φυσικά χωρισμό. Αλλά δεν έχει -κατά τη γνώμη μου- νόημα (να μιλάμε για χωρισμό εκκλησίας -κράτους0 λαμβάνοντας υπόψιν σημειωτέων αυτά τα καταπληκτικά ευρήματα που δημοσιεύτηκαν πρόσφατα που λένε ότι το 70% των Ελλήνων αυτοπροσδιορίζονται ως ορθόδοξοι. Είναι το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη, διπλάσιο από τη δεύτερη χώρα στην Ευρώπη. Οι Γάλλοι ως καθολικοί αυτοπροσδιορίζονται κατά 30%. Όχι μόνο για κοινωνιολογικούς λόγους -να μην προκαλέσουμε ή οτιδήποτε άλλο- αλλά επί της ουσίας. Η ουσία είναι που μετράει. Έχω την εντύπωση ότι υπάρχουν πολλά περιθώρια βελτιώσεως αρκεί σε αυτή την πολύ κρίσιμη στιγμή ο Αρχιεπίσκοπος να χειραφετηθεί από τα βαρίδια των πολύ σκληρών της Εκκλησίας της Ελλάδος που τον εμποδίζουν να παίξει τον ρόλο που είχαμε ελπίσει όλοι ότι θα έπαιζε πριν από 10 χρόνια όταν εξελέγη.

Ο κ. Αλιβιζάτος στάθηκε στα βήματα προόδου που έχει κάνει η Εκκλησία σε πολλά ζητήματα, αλλά αναφέρθηκε συγκεκριμένα σε ορισμένους ακραίους κύκλους της Εκκλησίας που αναβιώνουν το κλίμα της αντιπαράθεσης. Στη συνέχεια χαρακτήρισε «ανεξήγητη» την πρόθεση του σημερινού Αρχιεπισκόπου να μην αντιπαρατεθεί με αυτό το σκληρό πυρήνα της Εκκλησίας και τόνισε ότι το Άρθρο 3 του Συντάγματος που αναφέρεται στην «επικρατούσα θρησκεία» πρέπει να αφαιρεθεί. Παράλληλα, μιλώντας για τα οικονομικά της Εκκλησίας τόνισε ότι οι δωρεές μεν πρέπει να εξαιρεθούν από τη φορολογία αλλά τόνισε ότι το εισόδημα από εμπορικές δραστηριότητες πρέπει να φορολογείται.

Ο Μιχάλης Σταθόπουλος, πρώην Υπουργός Δικαιοσύνης, σε παρέμβαση του κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης συμφώνησε «με τον κ. Αλιβιζάτο ότι ο όρος «χωρισμός» είναι φορτισμένος αρνητικά και πρέπει να τον καταργήσουμε και να μιλάμε για διάκριση των ρόλων με κάποιες σταδιακά εισαγόμενες, βαθμιαίες μεταρρυθμίσεις».

Στη συνέχεια υπογράμμισε ότι «Δεν εκδιώκεται η θρησκεία από την κοινωνία διότι τα μέλη της κοινωνίας κατά μεγάλη πλειοψηφία θέλουν και έχουν την ανάγκη να πιστεύουν, να έχουν τον Παπά τους, την ενορία τους κτλ. Η κοινωνία λοιπόν σε μεγάλο βαθμό θα θρησκεύει. Δεν μπορεί να το αρνηθεί κανείς αυτό γιατί αποτελεί και αυτό άσκηση θρησκευτικής ελευθερίας». Ο κ. Σταθόπουλος επεσήμανε ότι «η διάκριση νομικού πρόσωπο δημοσίου δικαίου και νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου δεν είναι η ύπατη διάκριση των νομικών προσώπων όπως νομίζουμε. Θα πρέπει να υπάρχει μια άλλη κατηγορία ειδικά για τα νομικά πρόσωπα της εκκλησίας: εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα», ενώ τέλος ανέφερε ότι: «είναι πολύ περισσότερα τα πράγματα στα οποία συμφωνούμε αν κάνουμε πραγματικό διάλογο, τον οποίο πολλοί τον αποφεύγουν.

Ο κ. Σταθόπουλος, αναφέρθηκε, επίσης, στην αυτονομία της Εκκλησίας, λέγοντας ότι υπάρχουν παρεμβάσεις εκατέρωθεν στη σχέση Κράτους – Εκκλησίας και τόνισε ότι με τις παρεμβάσεις του νομοθέτη υπάρχει περιορισμός της αυτονομίας. Σε αυτή την κατεύθυνση τόνισε ότι η Εκκλησία πρέπει να επιδιώξει την παύση των παρεμβάσεων του Κράτους ώστε να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία. «Η διάκριση νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και νομικό πρόσωπο ιδιωτικού δικαίου δεν είναι η ύπατη διάκριση των νομικών προσώπων όπως νομίζουμε» και τόνισε ότι θα πρέπει να υπάρχει μια άλλη κατηγορία ειδικά για τα νομικά πρόσωπα της Εκκλησίας: Εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα.

Ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας και Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ κ.κ. Χρυσόστομος αναφερόμενος στο «σφιχταγκάλιασμα», μεταξύ κράτους και εκκλησίας ότι αυτό είναι κάτι που «ίσως εξυπηρετεί το κράτος και όχι την Εκκλησία». Όπως είπε ο Μητροπολίτης Μεσσηνίας «ο ισχυρισμός ότι η θρησκευτική ουδετερότητα του κράτους η οποία ουσιαστικά προσβλέπει στον θρησκευτικό αποχρωματισμό, οδηγεί σε μια μορφή λαϊκού κράτους, εν ονόματι της θρησκευτικής ελευθερίας δεν είναι δυνατόν να προβληθεί ως επιχείρημα επιβεβαίωσης της θρησκευτικής ισότητας». Αναφερόμενος στην αναθεώρηση του Συντάγματος τόνισε: «Δεν είναι θέμα ιδεολογικό αλλά κυρίως εθνικό, είναι θέμα εθνικής ιδιοπροσωπείας, αυτοσυνειδησίας και ταυτότητας όπως αυτά υπαγορεύονται από την εθνική και πολιτιστική κληρονομιά του τόπου». Περιέγραψε ως «ώριμο και σκόπιμο» να οργανωθεί ένας σοβαρός και ψύχραιμος διάλογος, ανάμεσα στο κράτος και την εκκλησία, βασισμένος όμως στον αμοιβαίο σεβασμό στη βαθιά γνώση της φύσης των δύο θεσμών και στην πλήρη συνεκτίμηση όλων των ιστορικών, πολιτειολογικών δεδομένων για το ζήτημα των σχέσεών τους. Τέλος, ο Μητροπολίτης ανέφερε ότι όλες οι κυβερνήσεις προεκλογικά υπόσχονται «χωρισμό» αλλά μόλις αναλάβουν την εξουσία αυτό το ξεχνάνε.

Ο καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ κ. Χρυσόστομος Σταμούλης από την πλευρά του τόνισε ότι «ζούμε την απόλυτη έκρηξη του φονταμενταλισμού γι’ αυτό βλέπουμε ανεξήγητες κινήσεις». Στη συνέχεια εξέφρασε την άποψη ότι σε νομοθετικό επίπεδο υπάρχουν «λίγα πράγματα» στη σχέση Εκκλησίας – Κράτους και τα προβλήματα δημιουργούνται όπου υπάρχουν υπερβάσεις από τη μια ή την άλλη πλευρά. Ο κ. Σταμούλης στάθηκε ιδιαίτερα στο μάθημα των Θρησκευτικών λέγοντας ότι όποτε υπήρξαν αλλαγές στο μάθημα των θρησκευτικών αντιδρά η Εκκλησία, ενώ θα έπρεπε να έχει αποκλειστικά συμβουλευτικό ρόλο. «Αυτό που αποδέχεται σήμερα το «πετροβολούσε» πριν μερικά χρόνια γιατί έχει τεράστιο πρόβλημα με την αλλαγή και την κίνηση» ανέφερε χαρακτηριστικά, ενώ επέκρινε και την Πολιτεία λέγοντας ότι δεν έχει αίσθηση της πραγματικότητας και γνώση των προβλημάτων. Παράλληλα τόνισε ότι εντός κοσμικού κράτους βρίσκεται και η Εκκλησία και έκλεισε την τοποθέτηση του αναφέροντας: «Ας τολμήσουμε και ως πολιτεία και ως εκκλησία με ειλικρίνεια και ευθύνη να φτάσουμε σε ουσιαστικό διάλογο για να προχωρήσει ο τόπος».

Τελευταίος πήρε το λόγο ο καθηγητής Κοινωνιολογίας κ. Αντώνης Παπαρίζος, και μέλος της Επιτροπής Διαλόγου, ο οποίος κατέθεσε την εισήγηση του Ποταμιού για την δημιουργία ενός δημόσιου, μη κρατικού, ορθόδοξου ομολογιακού, θεολογικού Πανεπιστημίου, με τις ίδιες αρχές των κρατικών υπό την κοσμοθεωρητική, ομολογιακή, αλλά και οικονομική ευθύνη της εκκλησίας, στο οποίο θα μπορούσαν να ενταχθούν άμεσα οι Θεολογικές Σχολές των δύο κρατικών Πανεπιστημίων των Αθηνών και της Θεσσαλονίκης. «Το δημόσιο αυτό Ορθόδοξο Θεολογικό Πανεπιστήμιο θα αποτελέσει την βάση του διαχωρισμού της θρησκευτικής από την πολιτική παιδεία, την βάση της αμοιβαίας χειραφέτησης και πλήρους διάκρισης της εκκλησίας από το κράτος» ανέφερε.

 

Τη συζήτηση συντόνισε η Αθηνά Δρέττα.

 

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top