ΑΡΘΡΑ

Το δυνατό αφήγημα του λαϊκισμού και οι διευρυνόμενες ανισότητες σε τοπικό επίπεδο

Τώρα τελευταία έχω γίνει αυτήκοος μάρτυρας πολλαπλών σχεδόν εβδομαδιαίων μεμονωμένων ομιλιών ή συζητήσεων σε πάνελ σχετικά με την ανησυχητική διείσδυση του λαϊκισμού στα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα , συνδεόμενος ανησυχητικά τις περισσότερες φορές και με πολιτικές συμπεριφορές των άκρων. Η κριτική μου στις συζητήσεις αυτές δηλαδή η κριτική ενός μέσου πολίτη είναι ότι όλες αυτές οι συζητήσεις δυστυχώς απευθύνονται μόνο σε ένα ακροατήριο και συγκεκριμένα των συμμετεχόντων που τις παρακολουθεί και εξ αυτού συνάγεται ότι έχουν εξ ορισμού ελιτίστικα χαρακτηριστικά μέσα από δυσνόητες ακαδημαϊκές αναλύσεις εννοιών που σε καμιά περίπτωση δεν βρίσκουν απήχηση στο ευρύτερο σώμα της κοινωνίας. Το μείζον πρόβλημα της Δημοκρατίας του μεταρρυθμισμού είναι ότι το αφήγημα του λαϊκισμού είναι απολύτως καταληπτό , έχοντας από την άλλη βαθιά και πλήρη επίγνωση των πραγματικών προβλημάτων της κοινωνίας  , η μεθοδολογική δε προσέγγιση που προτείνει ο λαικισμός για την επίλυση αυτών των προβλημάτων είναι καθόλα αποπροσανατόλιστη, βαθιά παραπλανητική, επιπόλαια ανέφικτη και ανορθολόγητη δίχως μακροπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό στην επίλυση αντίξοων ζητημάτων καθώς υπερισχύει, του συλλογικού ,το ίδιον ατομικό όφελος του χαρισματικού ηγέτη που επί της ουσίας «κρύβεται» πίσω από το αφηγηματικό παραλήρημα του λαϊκισμού. Ως γνωστόν, οι μεταρρυθμιστικές πολιτικές απαιτούν μακρό χρονικό ορίζοντα για την επίτευξη μεταρρυθμιστικών στόχων και κοινωνικές- πολιτικές συμμαχίες υπό το πρίσμα υλικοπνευματικής ανασυγκρότησης καθώς και ενημέρωσης του κοινωνικού σώματος , ώστε να αποφευχθεί τυχόν σχάση στον ήδη διαταρασσόμενο κοινωνικό ιστό που διαιρείται ανάμεσα σε  υποστηρικτές και πολέμιους των μεταρρυθμίσεων.  Το παράδειγμα της αποτυχίας και της ήττας μεταρρυθμιστικών πρωτοβουλιών ενσωματώνεται στην ενδυνάμωση μιας ήδη υπάρχουσας επιχειρηματολογίας πειθούς έναντι του βασικού ερωτήματος που είναι το « γιατί !! » πρέπει τελικά να αλλάξει κάτι!

Η συνεχής επίμονη και πεισματική γενικόλογη αναφορά στο λαό λειτουργεί ως προκάλυμμα και προπέτασμα αποσιώπησης των ενδότερων ανισοτήτων σε τοπικό επίπεδο ανάμεσα σε κοινωνικές ομάδες και επαγγελματικές κατηγορίες καθώς συχνά έχουν μάλλον αλληλοσυγκρουόμενα συμφέροντα και τελούν υπό το κράτος ισχυρών εντάσεων, κατευθύνονται δε με σχετική ευκολία στην αναζήτηση του καταφύγιου που λέγεται λαϊκισμός. Ενώ λοιπόν οι διακρατικές ανισότητες έχουν μειωθεί σημαντικά ωστόσο στο εσωτερικό των κοινωνιών, κύρια των αναπτυγμένων χωρών, έχουν αυτές διευρυνθεί σε πολυεπίπεδη βάση και σε αυτό συντρέχουν και λόγοι που σχετίζονται  με τη ραγδαία διείσδυση της ψηφιακής επανάστασης και του τεχνολογικού μετασχηματισμού των κοινωνιών.  Ο βαθμός προσαρμογής και εξοικείωσης με τα δεδομένα της νέας ψηφιακής επανάστασης θα επιφέρει μεταβολές στον κόσμο της εργασίας, ανακατατάξεις και αναγκαστικές εξειδικεύσεις σε θέσεις εργασίας που θα συνδέονται πλέον με το ψηφιακό περιβάλλον, η δε αδυναμία προσαρμογής θα σημαίνει απώλεια εκατοντάδων χιλιάδων θέσεων εργασίας, πολιτική αστάθεια, διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων αλλά και των ανισοτήτων στον καταμερισμό της εργασίας.

Στο πλαίσιο αυτής ακριβώς της αναπότρεπτης εξέλιξης ο λαϊκισμός χτίζει το αφήγημα του φόβου και γεννά το «σπέρμα» της διαχρονικής απειλής. Ήδη στις αναπτυγμένες οικονομίες υπάρχει θέμα απομάκρυνσης από τη συμμετοχή τους στο διεθνή καταμερισμό εργασίας και ανορθολόγητης κατασπατάλησης πόρων προς όφελος των ολίγων και ενώ οι παγκόσμιες ανισότητες μετακινούνται , οι εθνικές  διευρύνονται.

Η στρατηγική του λαϊκισμού ξεδιπλώνεται σε δύο επίπεδα: πρώτον, στην άρνηση και  υποβάθμιση του θεσμικού οικοδομήματος ως παράγοντα εξισορρόπησης της λειτουργίας της Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας και δεύτερον, στην εχθρική στάση έναντι των πάντως είδους « ελίτ » και στην τακτική κατακρήμνισης των συμβόλων επαγγελματικής επιτυχίας, κοινωνικής καταξίωσης και αναγνώρισης. Η ισοπεδωτική στρατηγική και η αποδόμηση της αριστείας συνιστούν επίσης παραγοντικές μεταβλητές της λαϊκίστικης δοξασίας.

Στην υπόθεση  , από την άλλη , ότι οι διευρυνόμενες ανισότητες λόγω της παγκόσμιας κρίσης  , των Πολιτικών  των τραπεζών και των Πολιτικών φτωχοποίησης, είναι αυτές που εξέθρεψαν την υιοθέτηση Στρατηγικών λαϊκισμού και την συλλήβδην απόρριψη του παραδοσιακού πολιτικού συστήματος , τότε η απάντηση από πλευράς Μεταρρυθμιστικής Δημοκρατίας θα πρέπει να συνδεθεί με συγκεκριμένες γενναίες Πολιτικές άμβλυνσης των ανισοτήτων που σημαίνει αναμέτρηση με το παλιό, συγκρούσεις με κατεστημένες νοοτροπίες, οριοθετημένη στοχοπροσήλωση και  προτεραιοποίηση Στοχοθέτησης.

Το δημοκρατικό όμως πολιτικό σύστημα και η επικοινωνία αρχών και αξιών που προτάσσει μεν αλλά δεν διαθέτει και επιπρόσθετα μέσω της οποίας πρέπει να διοχετεύσει το αφήγημα αρχών ευρύτερα στην κοινωνία , θα πρέπει επιπλέον να αποδείξει και ικανότητες διαχείρισης των πέντε (5) επιπέδων αλλαγών που αφορούν την εποχή μας και συγκεκριμένα:

  • Την αποσύνδεση της εργασίας από την επιχείρηση στον τόπο κατοικίας , κάτι που επιφέρει κατακλυσμιαίες αλλαγές στη δομή των εργασιακών σχέσεων, στην τεχνολογία, στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής κ.ά.
  • Τη σημαντική διείσδυση της διαδικτυακής επικοινωνίας και τηλεπικοινωνίας σε κάθε μορφή συναλλαγής στην ανθρώπινη καθημερινότητα (σημειωτέον ότι το smartphone χαρακτηρίζετε ως το 79ο μέλος του ανθρωπίνου σώματος).
  • Τη διάρρηξη στο εξής των δεσμών ανάμεσα σε ομάδες που εκφράζουν τον κοσμοπολιτισμό και εκείνες που αντιπροσωπεύουν τον παραδοσιακό τρόπο σκέψης και εμμονικούς αναχρονισμούς. Οι κοσμοπολίτικες ομάδες δεν προσδιορίζονται στη βάση οικονομικών κριτηρίων αλλά πρωτίστως πολιστικής υφής
  • Τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών που από τη μία, εμπεριέχει συναισθηματική και συγκινησιακή φόρτιση και από την άλλη , έρχεται αντιμέτωπη με ζητήματα πολιτικών και αλλαγών επί ενός δομικού και όχι επιφανειακού προβλήματος
  • Την έκταση της οικονομικής κρίσης και το μείζον ζήτημα των διευρυνόμενων ανισοτήτων που εγκυμονεί κινδύνους για το μέλλον !!

Η Δημοκρατία σε όλα αυτά οφείλει να δώσει πειστικές απαντήσεις και να τα απόσχει της πολιτικής φιλοσοφίας  γενικοτήτων αλλά ουσιαστικών παρεμβάσεων και συγκεκριμένων στοιχειοθετημένων τοποθετήσεων που θα αποκρούσουν τυχόν εκμετάλλευση από λαϊκιστικές παρεμβάσεις και παραποιήσεις. Το πολιτικό σύστημα , η σύγχρονη κεντροδεξιά και κεντροαριστερά είναι άραγε έτοιμες να ερμηνεύσουν το φαινόμενο και να δώσουν απαντήσεις έστω μέσα από την παραγωγή αναγκαστικών οραματικών μυθευμάτων που αποτελούν προϋπόθεση ικανής συνεργασίας μεταξύ των ανθρώπων.

Διαφορετικά το ίδιο το πολιτικό σύστημα θα πρέπει να εγκαταλείψει τις απαιτήσεις της παγκοσμιότητας , έτοιμο να αρνηθεί τον εαυτό του και στοχεύοντας σε άλλες κατευθύνσεις σε μια προσπάθεια  διάσωσής του αλλά και  ουσιαστικής μετάλλαξης και φυγής σε αμφιλεγόμενες επιλογές.     

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top