ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΥΠΟ

Η Δανία με τη μεγάλη καρδιά

Ένα νέο βιβλίο που αποκαλύπτει την ιδιαιτερότητα της Δανίας, η οποία στον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο φυγάδευσε 7.742 Εβραίους στη γειτονική και ουδέτερη Σουηδία, εκδόθηκε πρόσφατα στην Κοπεγχάγη με τον εύγλωττο τίτλο «Συμπατριώτες». Την ίδια εποχή που από τον εβραϊκό πληθυσμό της Δανίας σκοτώθηκαν μόλις 70 Εβραίοι (1% της κοινότητας), στην Ολλανδία, Ουγγαρία, Ελλάδα, Λιθουανία, Λετονία και Πολωνία είχε εξαφανιστεί ή εκτελεστεί το 70% – 90% του εβραϊκού πληθυσμού, ενώ στην Εσθονία, Νορβηγία, Ρουμανία και το Βέλγιο περίπου το 50% και στη Γαλλία-Ιταλία το 20%.

Τι σημαίνει αυτή η διαφορά; Θα δείτε στο τέλος, την άποψη ενός ιστορικού.

Ο συγγραφέας του βιβλίου Μπο Λίντεγκάαρντ (που είναι πρώην διπλωμάτης, αξιωματούχος του ΟΗΕ σε θέματα περιβάλλοντος και μέχρι πέρσι αρχισυντάκτης της μεγάλης εφημερίδας «Politiken») έκανε μια μακρά 10ετή έρευνα στη διάρκεια της συγγραφής του. Το αποτέλεσμα της έρευνας βεβαιώνει ότι το σύστημα διακυβέρνησης της Δανίας αλλά και η κοινωνία της αντιστάθηκαν σθεναρά στην έννοια της διάκρισης των Εβραίων – γι΄ αυτούς ήταν απλά Δανοί πολίτες.

Κατά την περιγραφή του, η Δανία (που κατελήφθη απ΄ τους Γερμανούς το ΄40 αλλά διαπραγματεύθηκε με το Γ΄ Ράιχ ένα καθεστώς προτεκτοράτου, πράγμα που της επέτρεψε να διατηρήσει και την κυβέρνησή της) δεν συνεργάσθηκε με τους Γερμανούς στο «εβραϊκό ζήτημα». Οι φήμες λένε, ότι όταν βγήκε το φιρμάνι για το άστρο του Δαβίδ, ο βασιλιάς Χριστιανός ο 10ος έκανε την πρωινή του βόλτα με το άλογό του στα δρομάκια της Κοπεγχάγης, φορώντας στο μανίκι του το άστρο του Δαβίδ – για να δώσει το σύνθημα στους Δανούς να γενικευθεί το μέτρο, καθώς οι Εβραίοι ήταν εξίσου Δανοί.

Στο βιβλίο περιγράφεται, πώς έπεσε σύρμα στις εβραϊκές οικογένειες να φύγουν. Χιλιάδες άνθρωποι μέρα-τη-μέρα, έφευγαν νύχτα απ΄ το σπίτι τους με ποδήλατα, με αυτοκίνητα, με λεωφορεία ή τραίνα και πήγαιναν προς την ακτή. Διανυκτέρευαν σε σπίτια γνωστών, σε άδειες παραθεριστικές κατοικίες, σε φιλόξενους αγρότες – «δεν ξέραμε αν αυτό που κάναμε ήταν το σωστό για την ασφάλειά μας, δεν υπήρχαν Κέντρα Προσφύγων ή Μη Κυβερνητικές οργανώσεις και οι αξιόπιστες πληροφορίες που έφταναν ως εμάς ήταν απελπιστικά λίγες» λέει ένας απ΄ τους φυγάδες εκείνης της εποχής και συνεχίζει: «Εκείνες τις ζοφερές ώρες πορευόμασταν μέσ΄ στο σκοτάδι, όμως η ανθρωπιά θριάμβευσε».

Στο βιβλίο αναφέρεται ότι Δανοί, μέλη αντιστασιακών οργανώσεων, απεκάλυψαν στους Εβραίους τα πρόσωπα εμπιστοσύνης σε θέσεις-κλειδιά, ενώ στη διάρκεια της φυγής τους προς τη Σουηδία συνάντησαν αστυνομικούς που όχι μόνο στρέφονταν απ΄ την άλλη μεριά, όταν αυτοί διέσχιζαν σε μπουλούκια με τους πολύχρωμους μπόγους τους δρόμους, αλλά συχνά τους ενημέρωναν ότι υπήρχαν γερμανικές περίπολοι παρακάτω. Συνάντησαν επίσης ναυτικούς που αποτόλμησαν να τους φυγαδεύσουν σε σουηδικά λιμάνια με τα καϊκια τους, τις βάρκες τους και τα σκάφη τους, συνάντησαν με άλλα λόγια κατανόηση, βοήθεια, αλληλεγγύη.

Στο σχετικό δημοσίευμα του «Spiegel» αναφέρεται ότι κρίσιμο ρόλο έπαιξαν δυο Γερμανοί. Ο Γκ. Ντούκβιτς ήταν ένας από τους (μόλις) 89 αξιωματούχους του Γ΄ Ράιχ που είχαν σταλεί στη Δανία και μολονότι ναζιστής, ρατσιστής και αντι-σημίτης, σταδιακά απέκτησε τέτοια αποστροφή στις ναζιστικές φρικαλεότητες, ώστε συνεργάσθηκε με τη σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση της Δανίας, ταξίδεψε στη Στοκχόλμη και ζήτησε από την κυβέρνηση να διευκολύνει τη φυγάδευση Εβραίων απ΄ τη Δανία (όπερ και εγένετο, καθώς η Σουηδία εξέδωσε αμέσως εκατοντάδες διαβατήρια για τους Εβραίους της Δανίας) ενώ έγινε γνωστός ως «το γραφείο άμεσης βοήθειας κατατρεγμένων». Όταν η Χάνα Άρεντ εξάλλου σημείωνε πως «οι γερμανικές αρχές της Δανίας εμφανώς σαμπόταραν τις διαταγές του Βερολίνου» παρέπεμπε στον Ντούκβιτς κατά κύριο λόγο και στον Β. Μπεστ κατά ήσσονα λόγο, ο οποίος έχοντας διαβλέψει την επερχόμενη ήττα του Χίτλερ έκανε τα στραβά μάτια στη δράση του Ντούκβιτς.

Τι μας λέει αυτή η ιστορία; Ό,τι είπε ένας ιστορικός, ονόματι Π. Λόνγκεριχ – που σημείωσε σχετικά, ότι «η εξέλιξη του Ολοκαυτώματος εξαρτήθηκε σε σημαντικό βαθμό από την πρακτική βοήθεια και υποστήριξη που παρείχαν οι κατεχόμενες χώρες». Ή, που δεν παρείχαν. Αυτό που δεν είπε ο Γερμανός ιστορικός, είναι πως η τύχη των Εβραίων σε ορισμένες περιπτώσεις διαμορφώθηκε από τους ίδιους, που απέκτησαν τα χαρακτηριστικά των «συμπατριωτών» τους – και τις παθογένειές τους.

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top