ΑΡΘΡΑ

Μεταρυθμιστικός οίστρος ή πολιτική απεμπλοκή; Τι έδειξε η στάση των Γάλλων ψηφοφόρων

Είναι αναμφισβήτητο ότι το νεοεκλεχθέν γαλλικό κοινοβούλιο δεν είναι πλέον όπως πριν. Το νεοσύστατο κόμμα του Ε. Μακρόν Η Δημοκρατία Εμπρός έλαβε 306 από τις 577 κοινοβουλευτικές έδρες. Η δεξιά έλαβε 113 έδρες από 194 στην προηγούμενη βουλή. Ακόμα πιο κραυγαλέες είναι οι απώλειες του Σοσιαλιστικού κόμματος το οποίο μαζί με τους οικολόγους πήρε 29 από 280 στην προηγούμενη βουλή ενώ ο γενικός γραμματέας του κόμματος, Ζ-Κ Καμπαντελίς, αποκλείστηκε από τον πρώτο γύρο. Η Ανυπότακτη Γαλλία του αριστερού Μελανσόν έλαβε 17 έδρες, και το Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν  (το μονο που αύξησε την εκπροσώπηση του) 8 έδρες.

 

Αυτό το παλιρροιακό κύμα που σήκωσε η Δημοκρατία Εμπρός αντικατοπτρίζει άραγε μια διάθεση ανανέωσης και μεταρρυθμίσεων από την πλευρά των Γάλλων ψηφοφόρων ή μήπως πολιτική απεμπλοκή και απαξίωση των πολιτικών θεσμών που δεν θεωρούνται πλέον ότι είναι σε θέση να παρέχουν αποτελεσματικές λύσεις στα αυξανόμενα προβλήματα της κοινωνίας. Να υπενθυμίσουμε ότι το 2016 ο δείκτης ανάπτυξης ήταν 1,1%, η ανεργία 10% και 14% του πληθυσμού ζούσε κάτω από το όριο της φτώχειας).

Μια πρώτη παρατήρηση είναι αναγκαία. Στο ήδη υψηλό ποσοστό αποχής στις προεδρικές εκλογές (25,38% στον δεύτερο γύρο) ακολούθησε ένα ρεκόρ αποχής 51% στον πρώτο γύρο των βουλευτικών εκλογών και 58% στον δεύτερο. Με άλλα λόγια, το νέο γαλλικό κοινοβούλιο αντιπροσωπεύει λιγότερο από το ήμισυ των ψηφοφόρων της χώρας! Στον τύπο η εξήγηση που δίνεται συχνά είναι ότι η συχνότητα των εκλογών φέτος δημιού κούρασε τους ψηφοφόρους. Αυτή η εξήγηση είναι όμως κάπως εσπευσμένη καθώς δεν απαντά στο ερώτημα: γιατί όλοι εκείνοι που υποστήριξαν ένθερμα τους διάφορους υποψηφίους των προεδρικών εκλογών μόλις πριν από ενάμιση μήνα δεν κινητοποιήθηκαν ξανά για να υποστηρίξουν τον πολιτικό σχηματισμό των υποψηφίων εξασφαλίζοντας του μια ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία και περιορίζοντας τις πιθανότητες της Δημοκρατίας Εμπρός να έχει κοινοβουλευτική πλειοψηφία;

Πριν επιχειρήσουμε να απαντήσουμε σ’αυτό το ερώτημα, να πούμε πως η προσέλευση στις βουλευτικές εκλογές ήταν πάντα ασθενέστερη από ό, τι στις προεδρικές, ιδίως μετά τη συνταγματική μεταρρύθμιση του 2000 που κάνει τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις να συμπίπτουν. Αυτή η διαφορά στη συμμετοχή εξηγείται από το γεγονός ότι η εκλογή του προέδρου θεωρείται ως ο ακρογωνιαίος λίθος των θεσμικών οργάνων της Πέμπτης Δημοκρατίας. Οι Γάλλοι υποστηρίζουν κυρίως έναν υποψήφιο πρόεδρο και λιγότερο ένα πολιτικό κόμμα. Ως εκ τούτου, μόνο οι υποστηρικτές του εκλεγέντος υποψηφίου κινητοποιούνται μαζικά στις βουλευτικές εκλογές για να του εξασφαλίσουν μια κυβέρνηση υπό τον έλεγχό του. Οι οπαδοί ορισμένων πολιτικών κομμάτων που παραδοσιακά χαρακτηρίζονται από υψηλό επίπεδο κινητοποίησης και δέσμευσης, όπως το Εθνικό Μέτωπο, κατέφευγαν πάντα στη μαζική αποχή μετά τον αποκλεισμό των υποψηφίων τους.

Γιατί όμως σήμερα, για πρώτη φορά στην Πέμπτη Δημοκρατία, κινητοποίησαν λιγότερο από τους μισούς ψηφόρους; Πρώτον, επειδή οι οπαδοί της Ανυπότακτης Γαλλίας,
ιδιαίτερα κινητοποιημένοι πριν από μόλις ένα μήνα, υιοθέτησαν την ίδια συμπεριφορά με τους ψηφοφόρους του Εθνικού Μετώπου. Στη συνέχεια, επειδή η κατάρρευση του Σοσιαλιστικού Κόμματος δεν επέτρεψε παρά σε ένα πολύ μικρό αριθμό υποψηφίων να παραμείνουν στο δεύτερο γύρο των εκλογών (μόλις 65, ενώ ήταν 416 το 2012). Σε αυτό προστίθεται η δυσπιστία έναντι του νέου προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας και του κόμματός του που εκλαμβάνονται από τους αριστερούς ψηφοφόρους ως ένα είδος νέας δεξιάς. Ως εκ τούτου έμειναν επίσης σπίτι τους. Αντιθέτως, οι ψηφοφόροι της παραδοσιακής δεξιάς προσήλθαν μαζικά στις κάλπες για να υποστηρίξουν τους 298 υποψηφίους τους που πέρασαν στο δεύτερο γύρο, ελπίζοντας ότι ο διορισμός ενός δεξιού πρωθυπουργού (Édouard Philippe) μπορεί να οδηγήσει σε μια κυβέρνηση συνασπισμού σε περίπτωση που η Δημοκρατία Εμπρός δεν πάρει την πλειοψηφία.

Στις απαντήσεις αυτές είναι σημαντικό να προστεθεί και μία ακόμη όχι αμελητέα παράμετρος. Το Σύνταγμα της Πέμπτης Δημοκρατίας εενισχύει την εκτελεστική εξουσία έναντι της νομοθετικής (άρθρα 34 και 37 του Συντάγματος), κάτι που σήμερα τίνει να ενισχυθεί περαιτέρω. Από τη μία πλευρά, η κατάσταση έκτακτης ανάγκης δίνει υπερβολικές εξουσίες στον υπουργό εσωτερικών και τους νομάρχες. Από την άλλη πλευρά, ο ίδιος ο Ε. Μακρόν ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επισπεύσει τις μεταρρυθμίσεις που υποσχέθηκε μέσω κανονιστικών αποφάσεων, κάνοντας χρήση του άρθρου 38 του Συντάγματος, παρακάμπτοντας το κοινοβούλιο. Δεν είναι λοιπόν λίγοι αυτοί που αναρωτήθηκαν γιατί να μετακινηθούν στις κάλπες για να εκλέξουν ένα κοινοβουλίο ο ρόλος του οποίου δείχνει να περιορίζεται στην  καταγραφή και επισφράγηιση της βούλησης του προέδρου της Δημοκρατίας και της κυβέρνησής του.

Η απότομη αναδιαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού που δημιουργεί αμφιβολία στους ψηφοφόρους για τις προθέσεις και τις ικανότητες της κυβέρνησης Μακρόν, η τακτική ‘’ούτε-ούτε’’ των αυξανόμενων ψηφοφόρων των άκρων, δεξιών και αριστερών, και η προοπτική μιας διακυβέρνησης χωρίς – ή με περιορισμένη – κοινοβουλευτική συζήτηση, προσθέτουν στο 25% των απεχόντων στις προεδρικές εκλογές, ένα επιπλέον 33% των πολιτών που επέλεξαν την πολιτική απεμπλοκή. Κατά συνέπεια, 58% των Γάλλων που κλήθηκαν στις κάλπες απάντησαν είτε ‘’δεν ξέρω’’, είτε ‘’δεν θέλω’’ και σε κάθε περίπτωση δεν συμμετέχω. Πολύ ανησυχητικό μήνυμα για τη Γαλλία αλλά και την Ευρώπη. Ο πρόεδρος Μακρόν και η κυβέρνησή του έχουν μία πενταετία για να επανασυνδέσουν τους πολίτες με την πολιτική. Διαφορετικά η ενίσχυση των άκρων κινδυνεύει να αναδειχθεί ως η προσεχής επικρατούσα επιλογή.

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top