ΑΡΘΡΑ

Ξέρουμε να σκεφτόμαστε;

Η αγορά, έχει εμφανισθεί ως έννοια τον 12ο αιώνα, για να προσδιορίσει τον τόπο όπου ανταλλάσσονταν ζώα και προϊόντα. Χρειάστηκε να περάσουν 6 αιώνες, ώστε τον 18ο , η έννοια να απογειωθεί και να σημαίνει μόνο την αφηρημένη αγοραπωλησία πραγμάτων, με την ταυτόχρονη εμπορευματοποίηση του ίδιου του χρήματος να φέρνει την εντατική ανάπτυξη του χρηματοπιστωτικού τομέα της και 2 αιώνες μετά, η ψηφιακή παγκοσμιοποίηση να φέρνει την χωρίς προηγούμενο εντατική του ανάπτυξη.

.

Οι εφαρμογές της ψηφιακής τεχνολογίας, έφεραν αλλαγές που ούτε καν οι διεθνείς τραπεζικοί κολοσσοί δεν μπόρεσαν έγκαιρα να αφομοιώσουν χωρίς προβλήματα. Ασύλληπτου μεγέθους χρηματικά ποσά άρχισαν να μεταφέρονται σε κάθε γωνιά του πλανήτη, με ένα enter στο πληκτρολόγιο ενός υπολογιστή. Στο παράλληλο σύμπαν του εικονικού χρήματος, άρχισαν να καταγράφονται τεράστια credits που δεν υπήρξαν ποτέ, παρά μόνον ως συμβολικά ηλεκτρονικά bytes πιστωμένα στους λογαριασμούς των «νικητών» και χρεωμένα στους «ηττημένους», σε  μάχες ενός ηλεκτρονικού κοπαδιού παικτών μέσω διαχειριστικών τραπεζικών ελίτ, που ανά πάσα στιγμή ήξεραν «πώς, πού και πότε».                                                                   Όσοι κέρδιζαν ήταν ευχαριστημένοι, όσοι έχαναν προσδοκούσαν την επόμενη μάχη, ενώ τράπεζες κέρδιζαν σε μία μέρα εικονικά δισεκατομμύρια και διαχειριστές γίνονταν κατά πολλές εκατοντάδες μέχρι και αρκετά πραγματικά εκατομμύρια πλουσιότεροι, παίρνοντας το παράσημο της λεγεώνας της ασύδοτης κατανάλωσης, που θα εξασφάλιζε την μιντιακή προβολή τους ως γκουρού του νέου life style, καθώς και  το αρχηγιλίκι στο επόμενο «επενδυτικό» deal!

.

Απίθανα και ακατανόητα για τους επενδυτές, μα και ανεξέλεγκτα από τους ίδιους τους δημιουργούς τους χρηματιστηριακά προϊόντα, έπεφταν διαρκώς στο τραπέζι. Ένα τεράστιο διαφημιστικό πανηγύρι στηνόταν γύρω τους, για να τα παρουσιάσει ως ανακαλύψεις που θα εξασφάλιζαν σε όλους (!) αιώνια ευημερία και πρόοδο, αντίστοιχη με αυτήν που ο άνθρωπος γνώρισε με τις εφαρμογές του τροχού, του ατμού, της μηχανής εσωτερικής καύσης, των αντιβιοτικών, του τηλεφώνου, του ηλεκτρισμού και της πυρηνικής ενέργειας.

.

Οι ψηφιακές εφαρμογές, οι τεράστιες ποσότητες εικονικού χρήματος, τα φτηνά επιτόκια δανεισμού, η έκθεση του οικογενειακού προϋπολογισμού του αναπτυγμένου κόσμου σε υψηλό και απρογραμμάτιστο δανεισμό και η ευημερία της κατανάλωσης, είχαν επιπτώσεις. Επιπτώσεις που δεν γίνονταν έγκαιρα αντιληπτές στις αναπτυγμένες κοινωνίες, ούτε σε πολιτικό, ούτε σε επιστημονικό, ούτε σε τεχνικοοικονομικό επίπεδο. Η ψηφιακή τεχνολογία, εισδύοντας σε κάθε τομέα της ανθρώπινης ύπαρξης, άλλαζε τη σημασία θεμελιωδών εννοιών και λειτουργιών:

.

 

.

-Οι αγορές έδιναν τη θέση τους στα δίκτυα, η ανταλλαγή στην πρόσβαση, η παραγωγή στις υπηρεσίες, το φυσικό κεφάλαιο στην ανθρώπινη δημιουργικότητα.

.

-Τα εθνικά κομματικά συστήματα, τα πολιτειακά όργανα, τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά, η πανεπιστημιακή διανόηση στα πεδία της οικονομικής επιστήμης και της κοινωνιολογίας, οι ανεξάρτητες ελεγκτικές αρχές, τα ίδια τα οικονομικά επιτελεία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, δεν αντιλήφθηκαν ότι αυτή η μετάθεση μεγάλου μέρους της  οικονομικής ζωής από το πεδίο της ανάπτυξης σ’ αυτό της κατανάλωσης, έφερνε νέα μεγάλα προβλήματα:                                                                                                            * Δημιούργησε νέο παγκόσμιο καταμερισμό στην παραγωγή επιβιωτικών και βιομηχανικών αγαθών.                                                                                                           * Άλλαξε δραματικά το παγκόσμιο ενεργειακό ισοζύγιο.                                                                   * Ανέδειξε νέους γιγάντιους «παίκτες» στον πόλεμο των εξαγωγών, ανατρέποντας εντελώς τις ισορροπίες μεταξύ των εμπορικών ισοζυγίων των μεγάλων εθνικών οικονομιών.                                                                                                                        * Εγκατέστησε τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα στις εξαρτώμενες μικρότερες χώρες, που ήταν τόσο μεγαλύτερα, όσο χειρότεροι ήσαν οι δημοσιονομικοί και οικονομικοί τους δείκτες.

.

 

.

Σε ταυτόχρονη εξέλιξη, η αρχική ιδέα της ευρωπαϊκής ενοποίησης ήταν η αποφυγή δεινών που είχαν σωρεύσει δύο αιματόβρεκτοι παγκόσμιοι πόλεμοι, γρήγορα όμως έδωσε τη θέση της στην ανάγκη ολόπλευρης σύγκλισης, προκειμένου οι επιμέρους εθνικές οικονομίες να συνενωθούν  σε έναν μεγάλο (και αξιόπιστο;) παίκτη, ικανό να διαχειριστεί το μέλλον μας, στην συγκυρία των κοσμογονικών αλλαγών. Οι πολιτικές ελίτ κατανόησαν/τοποθέτησαν το πρόβλημα της σύγκλισης, ως μία αμιγώς οικονομική διαδικασία, θεωρώντας ότι οι πολιτικές και κοινωνικές πλευρές της θα προέκυπταν ως ντετερμινιστικά παραφερνάλια της πρώτης.

.

Συντηρητικές και ριζοσπαστικές πολιτικές ευρωπαϊκές δυνάμεις, βολεύτηκαν, άλλες με δανεικά από τον «κουβά» της εικονικής τραπεζικής ρευστότητας και άλλες με αύξηση των εξαγωγών στις πρώτες και με τη ρευστότητα των μεγάλων ιδιωτικών τραπεζών τους να επανεπενδύεται (λόγω ακριβού ευρώ) στη Wall Street, για να ανατροφοδοτήσει τον νέο κύκλο μεγέθυνσης του εικονικού χρήματος, που δεν αντιστοιχούσε σε πραγματική παραγωγή, σε πραγματικές ανάγκες. Την ίδια στιγμή, η κάθε μορφής «επαναστατική» Αριστερά, δεν έπαιρνε καν μέρος στη διερεύνηση της νέας πραγματικότητας, περιοριζόμενη στις ευαγγελικές σχηματοποιήσεις περί της πάλης του καλού με το κακό, μόνο που επειδή πια το «καλό» δεν είχε πραγματική υπόσταση (αφού δεν υπήρχε πια η ΚΟΜΕΚΟΝ των λαών), δεν απέμενε παρά η καταγγελία του «κακού», της ΕΟΚ των μονοπωλίων και μάλιστα με όσο το δυνατόν πιο καταγγελτικό λόγο, πιο λαϊκιστική συνθηματολογία.

.

 

.

Το εικονικό χρήμα όμως, όπως και κάθε ψέμα, είχε -όπως αποδείχθηκε- κοντά ποδάρια. Οι αλλεπάλληλες κρίσεις που εκδηλώθηκαν μέχρι σήμερα, δημιούργησαν τεράστια κοινωνικά προβλήματα, αλλά κρατήθηκαν μέσα σε κρατικά σύνορα, μέχρι που η διακρατική φούσκα του εικονικού χρήματος έσκασε και τα τοξικά της «αέρια» δηλητηρίασαν την παγκόσμια οικονομική ατμόσφαιρα το 2008. Μόλις έγινε κατανοητό (ακόμα και ως φήμη) ότι υπήρχαν δανεικά που στο ενεργητικό των τραπεζών θα καταγράφονταν τελικώς ως αγύριστα, στο παγκόσμιο ηλεκτρονικό κοπάδι των χρηματιστηριακών συναλλαγών άρχισε ο ανεξέλεγκτος πανικός:

.

*Σε όσες οικονομίες το «ορθό» υπερίσχυσε του «καλού», κατέρρευσαν όσοι δεν τα κατάφεραν (Lehman Brothers) και το κράτος παρενέβη με χρήμα των πολιτών για να βουλώσει τις τρύπες όσων (A.I.G.) η ενδεχόμενη κατάρρευσή τους θα έβλαπτε εκείνους που έφταιξαν λιγότερο ή καθόλου.

.

*Οι ΗΠΑ «του νεοφιλελευθερισμού», τα κατάφεραν για μία ακόμη φορά καλύτερα από την Ευρώπη «της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων», που με τους δεξιούς κρατιστές επικεφαλής, τους σοσιαλδημοκράτες να αναλύουν «τι δεν κατάλαβαν» και τους αριστερούς να πριμοδοτούν (όπως πάντα) σε αφασικό κρατισμό και κενολόγα φιλολαϊκότητα, ανέλαβε να βουλώσει όλες τις τρύπες με χρήματα των φορολογουμένων ευρωπαίων πολιτών.                                                                                                                                 *Όσοι ήταν πολίτες κρατών με πλεονάσματα, ή έστω μικρά ελεγχόμενα ελλείμματα και εξαγωγικό προσανατολισμό, ή έστω υψηλό δείκτη παραγωγικότητας και προστιθέμενης αξίας, κατάφεραν να αντιμετωπίσουν αυτήν την γιγαντιαία μεταφορά κοινωνικού πλούτου από τους φτωχούς στους πλουσιότερους, σώζοντας αρκετά σημαντικό μέρος των εισοδημάτων τους. Αντίθετα, οι πολίτες των υπολοίπων κρατών και ιδιαίτερα όσων στον Ευρωπαϊκό Νότο χρηματοδότησαν επί μακρόν το κοινωνικό τους κράτος με δανεισμό, είδαν να σταματά η δανειακή ροή από τον ιδιωτικό τομέα και η δημοσιονομική τους συγκρότηση να μπαίνει σε σκληρή δοκιμασία.

.

Τα νέα εργαλεία ευρωπαϊκής σύγκλισης (γνωστά και ως μνημόνια), θέτοντας δίπλα στην κατά Μάαστριχτ σταθερότητα την -από πολύ παλαιότερα- ελλείπουσα υποχρέωση της δημοσιονομικής προσαρμογής, συμπλήρωσαν την εικόνα του ευρωπαϊκού μέλλοντος, με πολιτικές που υπαγορεύθηκαν από όσους έκαναν αυτό που έπρεπε: Να βάλουν το χέρι στην τσέπη! Το πάζλ κλείνει (προς το παρόν) με την εγγύηση 400.000 – 500.000 ανά οικογένεια από την ΕΚΤ, αν υποτεθεί ότι η μέση ευρωπαϊκή οικογένεια αποτελείται από δύο γονείς, έναν με δύο παιδιά και έναν κατιόντα που επιβιώνει και με την συμμετοχή στην ανακεφαλαιοποίηση των κυπριακών τραπεζών όλων των υπολοίπων, που πολύ σωστά θεωρούνται επενδυτές.                                                                                                      Ντάισελμπλουμ και Ρεν δηλώνουν ότι η Ευρώπη είναι αποφασισμένη να σταματήσει να ζητά από τους λαούς της να βουλώσουν τις τρύπες που δημιουργεί στις τράπεζες η παρασιτική χρηματιστηριακή λειτουργία και ενώ αυτό είναι λογικό ζητούμενο που προκύπτει από όσα παραπάνω θυμίσαμε, σύσσωμη η Ελληνική και η Κυπριακή Αριστερά, παρέα με συντηρητικούς και ακροδεξιούς, βγήκαν να καταγγείλουν την παρεμπόδιση της ελευθερίας διακίνησης των κεφαλαίων.

.

Θα τρελαθούμε εντελώς;                                                                                                                                                      Όχι! Γιατί η ελληνική και η κυπριακή κατάρρευση, δεν είναι ευρωπαϊκές εξελίξεις. Η Κύπρος και ακόμα περισσότερο η Ελλάδα, δεν είναι Ευρώπη. Ποτέ δεν ήταν. Η «πληροφορία» που εμπεριέχεται στην ελληνική διαδρομή από το 1974 μέχρι σήμερα, θα παραμείνει κρυμμένη και ανεκμετάλλευτη, μέχρις ότου η ελληνική κοινωνία αποφασίσει να χρησιμοποιήσει το recovery password της αυτογνωσίας, στη θέση του διαχρονικού ανατολίτικου σίριαλ εθνικής αυταρέσκειας. Μέχρι τότε, στα πρακτικά των επιτροπών ελέγχου πολιτικών και ποινικών ευθυνών, θα διαβάζουμε όσα απίστευτα διαβάσαμε, οι άνεργοι του ιδιωτικού τομέα μάλλον θα ξεπεράσουν το 1.500.000, ενώ άνεργοι του δημοσίου τομέα θα συνεχίσουν να μην υπάρχουν – και στα ΜΜΕ θα συνεχίσουν να κυριαρχούν τα σκάνδαλα, η συκοφαντία, οι ειδικοί αγράμματοι και οι ανειδίκευτοι αδίστακτοι.

.

Για να μπορείς να σκεφτείς, πρέπει πρώτα να αποκτήσεις μέθοδο σκέψης.

.

Το είπε κι ο Καρτέσιος.

.

Όχι, δεν είναι βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ!

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top