ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΥΠΟ

Το αναπόφευκτο και το μοιραίο

Την επόμενη ημέρα της φονικής πυρκαγιάς στο Μάτι, δημοσιεύθηκε υποκριτικά στα media ένας χάρτης «πυρικής επικινδυνότητας», προφανώς για να πεισθεί η κοινή γνώμη για την ετοιμότητα της κρατικής/κυβερνητικής μηχανής και στο επιστημονικό επίπεδο. Η αντίρρησή μας είναι βέβαια ότι ο χάρτης αυτός θα έπρεπε να είχε δημοσιευθεί τις μέρες πριν τις πυρκαγιές και όχι μετά, ακριβώς για να ενημερώσει από πριν τους πολίτες, τις τοπικές αρχές, τους εθελοντές, τους δημοσιογράφους κτλ. ως προς το ρίσκο που διατρέχουν οι συγκεκριμένες περιοχές – δεδομένων των συνθηκών και δεδομένης της μεγάλης πυκνότητας δόμησης μέσα σε πευκοδάση (κάτι που θα έπρεπε Συνταγματικά να έχει απαγορευθεί εδώ και δεκαετίες).

Οι χάρτες επικινδυνότητας παράγονται από την σύμπτυξη και την χωρική αποτύπωση πληροφοριών των προηγούμενων χρόνων (ιστορικά δεδομένα), πληροφοριών σε σχέση με την συχνότητα εμφάνισης, την ένταση,  την ανθεκτικότητα, τις καμμένες εκτάσεις , με μέγεθος των ζημιών κτλ. σε συνδυασμό με τις μετεωρολογικές προβλέψεις μικρής και μεγάλης διάρκειας.

Η δημιουργία και η δημοσιοποίηση των χαρτών, είναι ίσως το κυρίότερο μέτρο πρόληψης, αφού επιτρέπει στους πολίτες να «πάρουν τα μέτρα» τους, να βρίσκονται σε ετοιμότητα, να έχουν προβλέψει για τα άτομα με κινητικές ή άλλες δυσκολίες, να έχουν ελέγξει για τους πιθανούς μηχανισμούς αυτοπυρόσβεσης, να έχουν ένα «οικογενειακό»  σχέδιο και εν πάσει περιπτώσει να παίρνουν αποφάσεις τους εν γνώσει των συνεπειών.   Βέβαια, ο χάρτης δεν είναι ένας ασφαλής οδηγός επιβίωσης ή αποφυγής, αφού μας πληροφορεί με βάση μια πιθανότητα και όχι για τον συγκεκριμένο τόπο και την ώρα που θα προκύψει το συμβάν. Έχει όμως μεγαλύτερη χρηστικότητα από τον αντίστοιχο χάρτη σεισμικότητας για παράδειγμα, αφού είναι σχεδόν βέβαιο ότι μια πευκόφυτη έκταση – και μάλιστα με τα εκτός σχεδίου δομημένη – αργά ή γρήγορα θα καεί, όχι γιατί καραδοκούν οι γνωστοί εμπρηστές, αλλά γιατί αυτή είναι η φύση και ο οικολογικός προορισμός του πευκοδάσους: να καίγεται!

Σε πολλές μάλιστα περιπτώσεις οι πυρκαγιές μπορούν να συντελέσουν στην ανανέωση της βλάστησης και στην αύξηση της βιολογικής ποικιλότητας (που μακροπρόθεσμα θα προκύψει από το ανανεωμένο δάσος). Η φωτιά είναι ως ένα βαθμό αναπόφευκτο φαινόμενο μια και η ίδια η φύση την  έχει εντάξει μέσα στους μηχανισμούς της. Το γεγονός για παράδειγμα ότι τα κωνοφόρα συσσωρεύουν τη νεκρή βιομάζα (πευκοβελόνες) στον υπόροφό τους δημιουργώντας έτσι την πρώτη ύλη για το ξεκίνημα  της πυρκαγιάς, δεν είναι μια αστοχία της φύσης. Επίσης δεν είναι άσχετο το γεγονός ότι οι υψηλές θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια μιας πυρκαγιάς (ιδιαίτερα όταν αυτή γίνει νωρίς το καλοκαίρι) ευνοούν το άνοιγμα των κώνων (κουκουναριών) και έτσι προκαλούν αύξηση της ποσότητας των διαθέσιμων σπόρων για την αναπαραγωγή. Χωρίς να φτάνουμε σε ακραίες θεωρίες, μπορούμε κάλλιστα να ισχυριστούμε ότι κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις η φωτιά μπορεί να παίξει εξυγιαντικό ρόλο σε ένα ώριμο δάσος, ενώ από την άλλη μεριά πολλά είδη (κωνοφόρα, αείφυλλα-πλατύφυλλα και φρύγανα) έχουν αναπτύξει αξιοθαύμαστους μηχανισμούς προσαρμογής.

Όσο κι αν μας καταθλίβει η εικόνα ενός καμένου δάσους, δεν είναι το χειρότερο- από οικολογικής απόψεως – συμβάν. Η σχέση όμως αυτή ανατρέπεται, όταν το ακραίο αλλά προβλέψιμο συμβάν ερημώνει μια οικιστική περιοχή και παρασύρει στην κόλαση της φωτιάς ανυποψίαστους ανθρώπους. Αυτό δεν είναι ευθύνη της φύσης αλλά της κοινωνίας. Να το θέσω διαφορετικά: οι φωτιές των δασών είναι νομοτελειακές. Δεν είναι όμως απαραίτητο να είναι και μοιραίες, να οδηγούν δηλαδή σε ολοκαυτώματα.

Σχολιασμός

Σχόλια

Ιδιοκτησία
e-Μεταρρύθμιση

Εκδότης
Γιάννης Μεϊμάρογλου

Διεθυντής Σύνταξης
Μιχάλης Κυριακίδης
mkyriak@gmail.com

Επικοινωνία
info@metarithmisi.gr

H «Μεταρρύθμιση» είναι ηλεκτρονικός κόμβος ο οποίος λειτουργεί με αυτήν τη μορφή από τον Μάρτιο του 2012. Από το 2005 κυκλοφορούσε ως έντυπο και στη συνέχεια ως ηλεκτρονικό περιοδικό.

Ξεκίνησε από μια ομάδα ανθρώπων με κοινό χαρακτηριστικό την αγωνία για τη συγκρότηση ενός μεγάλου μεταρρυθμιστικού ρεύματος στην ελληνική κοινωνία. Πρόθεσή μας είναι η ενθάρρυνση των διαδικασιών για μια μεγάλη προοδευτική παράταξη και η ανάδειξη της ανάγκης να εκφρασθεί σε όλα τα επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό, πολιτιστικό – η οπτική μιας σύγχρονης κοινωνίας, απαλλαγμένης από τις παθογένειές της.

Αναφέρεται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, του ριζοσπαστικού κέντρου, του κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού και επιδιώκει τον διάλογο ανάμεσα στις δημοκρατικές - προοδευτικές δυνάμεις της χώρας.

Copyright © www.metarithmisi.gr.

To Top